-
عملیات جستجو برای یافتن افسر تسلیحات جنگنده اف-۱۵ایی سرنگونشده در ایران ادامه دارد. استانداری کهگیلویه و بویراحمد هم گفته است اقدامات امنیتی و مردمی برای دستگیری خلبان در جریان است. مقامات آمریکایی از سرنگونی یک جنگنده ای۱۰ وارتهاگ بر فراز خلیج فارس خبر داده و گفتهاند که خلبان آن را نجات دادهاند. همزمان گزارش شده که بالگرد حامل خلبان اف۱۵ نجاتیافته هم هدف شلیک با سلاح دستی قرار گرفته اما در نهایت با چند خدمه زخمی فرود آمده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا گفته است که این رویداد بر مذاکرات پایان جنگ با ایران اثر نمیگذارد. دقایقی به نیمهشب به وقت تهران، پایتخت ایران در دامنه البرز صحنه انفجارهای مهیب در توچال، جماران، آبک، جمشیدیه و کلکچال شد.
-
گزارشهای اولیه حاکی از آن است که خلبان جنگنده اف-۱۵ آمریکایی که بر فراز ایران سرنگون شد، نجات یافته است؛ موضوعی که اگر تأیید شود، تازهترین مورد در تاریخ طولانی مأموریتهای رزمی جستجو و نجات ایالات متحده در دهههای گذشته خواهد بود.
-
مقامات آمریکایی از سرنگونی یک جنگنده ای۱۰ وارتهاگ بر فراز خلیج فارس خبر داده و گفتهاند که خلبان آن را نجات دادهاند. همزمان گزارش شده که بالگرد حامل خلبان اف۱۵ نجاتیافته هم هدف شلیک قرار گرفته اما در نهایت با چند خدمه زخمی فرود آمده است. کاخ سفید میگوید که دونالد ترامپ در جریان سرنگون شدن جنگنده آمریکا بر فراز ایران قرار گرفته است. دقایقی قبل از بیانیه کاخ سفید، دو مقام آمریکایی به سیبیاس، شریک خبری بیبیسی در آمریکا، گفتند که یک نفر از خدمه جنگنده اف-۱۵ آمریکا که در ایران سرنگون شده بود، نجات داده شده است. به گفته این مقامها نیروهای آمریکایی عملیات نجات را انجام دادهاند. مشخص نیست که این هواپیما چند سرنشین داشته است. پیشتر قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا گفته بود که «یک جنگنده اف-۳۵ آمریکا را در آسمان مرکز ایران» هدف قرار داده است.
-
با گذشت ۳۵ روز از قطع اینترنت در ایران، تنها بخش کمی از صدای مردم در شبکههای اجتماعی بازتاب پیدا میکند. حمله به پل بی۱ در کرج موجی از واکنشهای متناقض ایجاد کرده است؛ از خشم و نگرانی تا تلاش برای یافتن معنایی در این حمله. در پیامها، هم مخالفت با جنگ شنیده میشود و هم حمایت از آن، در کنار نگرانیهای گسترده درباره بیکاری، ناامنی و بیثباتی. برخی از تجربه ترس، آوارگی و فرسودگی میگویند و برخی دیگر از تلاش برای ادامه زندگی و کمک به اطرافیان. در این میان، صداهایی نیز بر ضرورت ثبت تجربه این روزها برای نسلهای آینده تاکید میکنند.
-
ترامپ از تابآوری جمهوری اسلامی در برابر جنگ، مرگ رهبر و فشارهای خارجی شگفتزده است و تحلیلگران این شگفتی را ناشی از ناآشنایی او با ساختار چندلایه و منابع قدرت نظام میدانند. بهرغم بحرانهای شدید، نه شکاف جدی در نیروهای امنیتی ایجاد شده و نه پایگاه ایدئولوژیک و اجتماعی حکومت کاملا فرو ریخته، و همین انسجام به بقای آن کمک کرده است. در کنار ساختار غیرمتمرکز، درآمد نفتی و استفاده عریان از خشونت نیز از عوامل کلیدی ماندگاری این حکومت هستند، در حالی که بخشی از اپوزیسیون و حتی برخی دولتهای غربی این ظرفیتها را دستکم گرفتهاند.
-
پل بی۱ کرج قرار بود رکورددار «بلندترین» پل خاورمیانه باشد؛ پروژهای عظیم و پیچیده که ساخت آن سالها طول کشید و هزاران میلیارد تومان هزینه برد. این پل با ۱۰۵۰طول و ۱۳۶ متر ارتفاع در منطقه عظیمیه کرج، در استان البرز ساخته شده بود و گفته میشد که قرار است از حجم ترافیک منطقه به طور قابل توجهی بکاهد.
-
بیش از ۱۰۰ کارشناس حقوق بینالملل در نامهای سرگشاده نسبت به آنچه که نقض جدی حقوق بینالملل از سوی آمریکا، اسرائیل و ایران در جنگ خاورمیانه خواندند، «عمیقا ابراز نگرانی» کردند. آنها میگویند تصمیم آمریکا و اسرائیل برای حمله به ایران نقض آشکار منشور سازمان ملل بوده است، زیرا این منشور استفاده از زور را فقط در حالت دفاع از خود یا با مجوز شورای امنیت سازمان ملل اجازه میدهد.
-
جنگ ایران تصویر دیرینه امنیت و ثبات در کشورهای خلیج فارس را بهطور جدی خدشهدار کرد. حملات موشکی، اختلال اقتصادی و لغو گسترده سفرها نشان داد این منطقه نیز از تبعات درگیری مصون نیست. همزمان، تردید درباره تعهد امنیتی آمریکا و افزایش احساس آسیبپذیری، کشورها را به بازنگری در راهبردهای دفاعی و روابط منطقهای واداشته است؛ روندی که میتواند پیامدهای بلندمدتی برای اقتصاد، سرمایهگذاری و جایگاه جهانی این کشورها داشته باشد.
-
با ادامه جنگ، شکافهای عمیق میان خانوادهها و دوستان در ایران پررنگتر شده است. اختلاف نظر درباره تاثیر جنگ، حتی میان منتقدان حکومت، تنشها را افزایش داده و روابط را تحت فشار قرار داده است. در حالی که زندگی روزمره با ترس و محدودیت ادامه دارد، برخی به سازگاری روی آوردهاند. همزمان، روایتهای متضاد، سانسور اطلاعات و انتشار اخبار نادرست، فضای پیچیدهای ایجاد کرده و درک واقعیت را دشوارتر کرده است.
-
رسانههای اسرائیلی پس از آغاز جنگ ایران، با پخش مداوم تصاویر حملات و شعارهای پیروزی، فضایی میهنپرستانه و همسو با دولت ایجاد کردهاند. این پوشش، تهدید ایران را برجسته و استفاده از نیروی نظامی را ضروری نشان میدهد. در عین حال، گزارش تلفات در ایران و خسارات داخل اسرائیل محدود شده و سانسور افزایش یافته است. حمایت عمومی بالا باقی مانده، انتقادها اندک است و همزمان اطلاعات نادرست نیز این روایت غالب را تقویت میکند.
-
در شرایطی که اینترنت در ایران بهشدت محدود شده، معدود پیامهایی که به بیبیسی فارسی میرسد نیز تصویری چندوجهی از زندگی زیر سایه جنگ ارائه میدهد: از بیکاری و فشار اقتصادی تا ترس، انزوا و آسیبهای روانی. در عین حال، نشانههایی از همبستگی اجتماعی نیز دیده میشود؛ از جمله کمک به اسکان کسانی که از شهرهای ناامنتر خارج میشوند.
-
جنگ خاورمیانه شبکه پروازی خلیج فارس را مختل کرده، پروازها را لغو و هزینه سوخت را افزایش داده است. این بحران مدل موفق ترانزیتی دبی، دوحه و ابوظبی را زیر فشار برده و اعتماد مسافران را کاهش داده است. در کوتاهمدت اختلال و افزایش قیمت بلیت محتمل است، اما در بلندمدت، تداوم بحران میتواند جایگاه این قطبها را تضعیف کند؛ هرچند در صورت کاهش تنشها، احتمال بازگشت سریع وجود دارد.
-
کره شمالی با وجود اتحاد دیرینه و همکاری موشکی با ایران، به دلیل داشتن تسلیحات هستهای و حمایت استراتژیک چین و روسیه، موقعیت بهتری در برابر آمریکا دارد. کیم جونگ اون با تکیه بر بازدارندگی هستهای و تبدیل همسایگان به گروگانهای اتمی، برخلاف رهبران ایران، اعتماد به نفس بیشتری در حفظ بقای حکومت خود نشان میدهد. از نظر پیونگیانگ، سرنوشت جنگ ایران ثابت کرد که تنها راه مقابله با قدرتهای بزرگ، تجهیز به سلاح هستهای است.
-
با تشدید جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی ایران در بهار امسال، به نظر میرسد که مردم ایران باید برای کنار آمدن با شکل تازهای از فشار آماده شوند؛ فشاری که اینبار نه از مسیر نظامی مستقیم، بلکه از طریق اختلال در زنجیره تامین مواد غذایی احساس خواهد شد.
-
بسته شدن تنگه هرمز در پی جنگ، نگرانیها از اختلال شدید در تامین انرژی را افزایش داده و برخی آن را فراتر از شوک دهه ۱۹۷۰ میدانند. آن بحران با تحریم نفتی و جهش قیمتها رکود، تورم و بیکاری گسترده ایجاد کرد. امروز نیز کمبود و گرانی انرژی ادامهدار پیشبینی میشود، هرچند تنوع بازار و ذخایر اضطراری تابآوری را بیشتر کرده است. تداوم جنگ میتواند پیامدهای اقتصادی عمیقتری بهویژه برای کشورهای در حال توسعه داشته باشد.
-
قوه قضائیه ایران گفت که امیرحسین حاتمی، یکی دیگر از دستگیرشدگان اعتراضات دی ماه را به اتهام آتشسوزی پایگاه بسیج کاوه در تهران، امروز(پنجشنبه ۱۳ فرودین) اعدام کرده است. این نهمین اجرای حکم اعدام زندانیان سیاسی پس از اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ است. نهادهای حقوق بشر و فعالان مدنی از افزایش شمار اعدام بهویژه پس از شروع جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، اظهار نگرانی کردهاند و روند دادرسی و صدور این احکام را ناقض حقوق انسانی میدانند.
-
فضاپیمای آرتمیس ۲ ناسا به فضا پرتاب شد و اکنون در اولین ماموریت سرنشیندار به ماه در نیم قرن گذشته، در مدار زمین در حال گردش است. این فضاپیما با کپسول اوریون پرتاب شد؛ بزرگترین موشک ناسا که تاکنون ساخته شده است. آرتمیس ۲ حامل چهار فضانورد از جمله سه آمریکایی و یک کانادایی است که از مرکز فضایی کندی ناسا در فلوریدا به فضا پرتاب شد. بیش از ۵۰ سال از اولین فرود انسان بر روی ماه با آپولوی آمریکا در ژوئیه ۱۹۶۹ میگذرد.
-
گزارشها و شهادت شاهدان حاکی از بهکارگیری افراد زیر ۱۸ سال در نقشهای امنیتی در ایران است، از جمله حضور در ایستهای بازرسی. یک مورد مرگ کودک ۱۱ ساله توجهها را جلب کرده است. مقامات از جذب داوطلبان ۱۲ ساله خبر دادهاند. سازمانهای حقوق بشری این اقدام را در صورت بهکارگیری زیر ۱۵ سال، نقض جدی حقوق کودک و بالقوه جنایت جنگی میدانند و آن را مغایر محدودیتهای حقوق بینالملل ارزیابی میکنند.
-
جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، گفته است که با وجود جنگ در خاورمیانه، ایران «در جام جهانی حضور خواهد داشت» و طبق برنامه، بازیهای گروهی خود را در آمریکا انجام میدهد. آقای اینفانتینو در بین دو نیمه بازی دوستانه ایران و کاستاریکا در ترکیه گفت: «ایران در جام جهانی خواهد بود. دلیل حضور ما در اینجا همین است. ما خوشحالیم چون آنها تیمی بسیار بسیار قوی هستند. من خیلی خوشحالم.»
-
دونالد ترامپ با شعار پرهیز از جنگ به قدرت رسید، اما در دوره دوم ریاستجمهوریاش آمریکا وارد چند درگیری از جمله جنگ با ایران شد. این جنگ شکافهایی در میان حامیان او، به ویژه جنبش ماگا، ایجاد کرده و انتقادهایی حتی از درون جمهوریخواهان برانگیخته است. همزمان، دلایل متناقض کاخ سفید برای جنگ و سابقه خروج از توافق هستهای، پرسشهایی درباره راهبرد آمریکا و پیامدهای سیاسی آن برای ترامپ ایجاد کرده است.
